بلاگ

تدریس زبان انگلیسی(5 روش تضمینی)

نوشته شده توسطدر تاریخ May 24, 2021

مدرسین زبان انگلیسی همیشه به دنبال راه بهتری برای درس دادن هستند. تدریس زبان انگلیسی با
توجه به شرایط زبان آموزان متفاوت است…


و روش تدریس با توجه به سن، تحصیلات، فرهنگ، نوع یادگیری و مهارتهای زبان آموزان تعیین میشود.
روی هم رفته تعداد روش های تدریس زبان انگلیسی زیاد هست اما تجربه و تحقیقات مختلف نشان داده
که یک روش خاص بر دیگری مزیت ندارد و هر کدام از این روشها مزایا و معایب خاص خودشان را
دارند و چنانچه متناسب با نیاز زبان آموز انتخاب شوند، تأثیرگذارتر خواهند بود.


برای اینکه هر معلم بتواند روش درستی را برای تدریس انتخاب کند باید زبان آموزها رو بشناسد و از
نیازها و انتظاراتشان مطلع باشد تا یک برنامه درسی مناسب را برای کالس طراحی کند. برای شناخت
نیاز زبان آموزان و انتخاب مناسب ترین شیوه تدریس، هر مدرس میتواند سوال هایی از این قبیل از
خودش بپرسد:


زبان آموزانی که با آنها سروکار دارید، انگلیسی را به چه دلیل یاد میگیرند؟ ارتقا شغلی؟ مهاجرت و
آزمون های بین الملل؟ انگلیسی عمومی برای درک فیلم و مطالعات؟ انگلیسی آکادمیک؟ و …
آیا قواعد دستوری زبان مادری با زبان انگلیسی تفاوت زیادی دارد؟
آیا زبان مادری همه زبان آموزان یکی است؟

متد های آموزشی


پس از مشخص کردن جواب سوالات بالا و نیز سوال های مشابه، حال وقت آن است که با توجه به
جواب هایی که داده اید مناسب ترین روش از بین راه های ارائه شده را برای تدریس زبان انگلیسی
انتخاب کنید.

متدهای تدریس زبان انگلیسی در طول 40 سال گذشته، تغییرات زیادی پیدا کرده اند. به
عنوان یک مدرس یا زبان آموز، شما باید با این روش ها آشنا باشید. در صورتی که مدرس باشید، این
آشنایی باعث میشود تا شیوه های نوین تدریس زبان را یاد بگیرید و متناسب با نیاز زبان آموزان از آنها
استفاده کنید. در صورتی هم که زبان آموز باشید، مطالعه شیوه های تدریس زبان به شما کمک میکند تا
سیستم آموزشی را انتخاب کنید که شما را زودتر به اهدافتان میرساند.

روش 1 :روش ترجمه گرامر(Translation Grammer)

هدف: در این روش تمرکز اصلی روی Reading و Writing است و تدریس قواعد گرامر به همراه
لغات برای خواندن و فهمیدن متون صورت میگیرد. اینکه زبان آموزان بتوانند قواعد و گرامر را دقیق و
درست به کار ببرند اولویت دارد.

شیوه تدریس: آموزش زبان انگلیسی به فارسی(یا زبان مادری) انجام میشود، به این صورت است که
قواعد دستور زبان انگلیسی به زبان فارسی همراه با مثال های واضح و در قالب جملات ساده تدریس
میشود. کلیه مثال ها نیز ترجمه شده تا زبان آموز بتواند قواعد فراگرفته را با زبان مادری خود قیاس کند.
در این روش یادگیری لغات انگلیسی نیز خیلی مهم است، چرا که زبان آموز برای ترجمه مثال ها و
ساخت جملات دیگر باید از دانش واژگانی گستردهای برخوردار باشد.
پس از آن مدرس باید به واسطه مثال های بیشتر و آزمون های مختلف فرصت تمرین کردن موارد
تدریس شده را به زبان آموز بدهد و آزمون های دستور و لغت باید در رأس برنامهی آموزشی قرار
گیرند. در این روش، سطح تسلط زبان آموز به زبان انگلیسی بر اساس قواعد دستوری سنجیده میشود.

چه زمانی باید از این روش استفاده کنیم؟

این روش از جمله روش های سنتی تدریس زبان به شمار میرود و بیشتر برای تدریس انگلیسی به
صورت آکادمیک کاربرد دارد و مناسب زبان آموزانی است که زبان انگلیسی را به دلایل آکادمیک دنبال
میکنند و هدفشان صرفا علاقه یا نیاز به صحبت کردن به زبان انگلیسی نیست. در شرایطی که قواعد
دستوری زبان مادری زبان آموز تفاوت زیادی با زبان انگلیسی دارد و زبان مادری همه ی زبانآموزان
مشترک باشد، استفاده از این روش توصیه میشود. همچنین مدرس باید علاوه بر تسلط قوی به زبان
انگلیسی به قواعد دستوری زبان مادری زبان آموز نیز مسلط باشد زیرا بخش عمده ی این روش به
توانایی مدرس در ترجمه بستگی دارد.

روش 2 :روش تدریس مستقیم یا طبیعی (Direct Method)

هدف: در این روش نحوه فکر کردن و ارتباط برقرار کردن با استفاده از جملات و ساختارهای روزمره
به زبان آموزان یاد داده میشود تا قادر باشند از زبان به صورت ناخودآگاه استفاده کنند. مشارکت فعالانه
زبان آموزان با همدیگر و معلم موقع تمرین ها از اولویت های این روش میباشد.


شیوه تدریس: در این روش مدرس به زبان انگلیسی آموزش های خود را ارائه می کند و متد آموزشی
بیشتر بر پایه ی شنیدن قرار دارد. همچنین معلم با استفاده از تصاویر به زبان آموز کمک میکند تا چیزی
که میبیند را به چیزی که میشنود ارتباط دهد و به همین ترتیب بدون نیاز به نوشتن واژگان و قواعد
ابتدایی، دستور زبان انگلیسی تنها از طریق شنیدن و صحبت کردن و در قالب تمرین ها آموزش داده
میشوند. این روش شامل تمرینات مکالمه است و مدرس نباید واژگانی را که استفاده میکند بنویسد و
لغات به وسیله عکس و اجسام واقعی تدریس میشود.


پس از تدریس زبان آموز باید تلاش کند تا خودش واژگان و جملات را ادا کند و تا زمانی که زبان
نتواند به زبان انگلیسی صحبت کند، تدریس خواندن و نوشتن محوریت نخواهند داشت )مهارت های
Listening و Speaking قبل از Writing مورد توجه قرار میگیرد(. اینکه زبان آموز بتواند لغات را به
درستی تلفظ کند خیلی مهم است. به همین خاطر زبانآموز مجاز است تا تلفظ واژگانی را که یاد
میگیرد به زبان مادری خود یادداشت کند. زبان آموزان از طریق ارتباط با معلم و به همراه پرسش و
پاسخ مهارت های خود را توسعه میدهند.

چه زمانی باید از این روش استفاده کنیم؟


این روش بیشتر برای زبان آموزان کم سن و سال و در سطوح ابتدایی و همچنین برای کسانی که
سیستم نوشتاری زبان مادریشان با زبان انگلیسی کاملا متفاوت است (مثل فارسی و عربی) کاربرد
دارد. مزیت این روش در این است که آموزش زبان انگلیسی صرفا از طریق شنیدن اتفاق می افتد و
زبانآموز با یادگیری همزمان املای واژگان گیج نخواهد شد. آموزش خواندن و نوشتن هم تنها زمانی
انجام میشود که زبان آموز در مکالمه ی زبان انگلیسی به اندازه ی کافی پیشرفت کرده باشد.

روش 3 :روش سمعی – زبانی( lingual -Audio)

هدف: اینکه زبان آموزان بتوانند ضمن آشنایی با الگوهای رایج در مکالمات روزمره به صورت اتوماتیک
ارتباط برقرار کنند. تمرکز اصلی روی تقویت مهارت های Listening و Speaking زبان آموزان است به
این صورت که زبان آموزان زیر نظر مدرس با تمرین و تکرار مداوم عبارت های رایج بتوانند در مکالمات
انگلیسی به تسلط برسند.
شیوه تدریس: در این روش، تدریس باید کاملا به زبان انگلیسی انجام شود و مدرس و زبانآموز نباید
در طول تدریس به زبان مادری خود صحبت کنند. تدریس لغات از اولویت های این متد آموزشی میباشد و
انجام این کار در ابتدا با کمک تصاویر و ابزارهای آموزشی بصری باعث میشود تا زبان آموزان لغات
ضروری و اولیه را ساده تر و در مدت زمان کمتری یاد بگیرند.

پس از اینکه دایره لغات زبان آموز گسترده تر شد، مدرس میتواند آموزش واژگان سخت تر و عناصر انتزاعی زبان انگلیسی را شروع کند.
یکی از مزیت های این روش این است که تدریس گرامر به صورت خیلی کوتاه و مختصر انجام میشود و
لزومی ندارد مدرس زمان زیادی را صرف آموزش ساختارها و قواعد دستوری کند، چرا که در این روش
پیچیدگی های زبان انگلیسی به صورت ذاتی آموخته میشوند و زبان آموز الگوهای زبانی را فقط از طریق
تمرین و الگوهایی که مدرس ارائه میدهد، فرا میگیرد. این تمرین ها انقدر انجام میشوند تا زمانی که
پاسخ زبان آموزان در موقعیت های رایج به صورت اتوماتیک انجام گیرد و همه اینها باعث میشود تا زبان
آموزان انگلیسی را به طور طبیعی بیاموزند.

چه زمانی باید از این روش استفاده کنیم؟


در شرایطی که زبان مادری زبان آموزان شرکتکننده در کلاس با یکدیگر متفاوت است یا مدرس به زبان
مادری زبان آموز مسلط نیست، با استفاده از این متد آموزشی میتوان موانع و محدودیتهایی را که
معموال به دلیل زبان مادری غیرمشترک ایجاد میشوند، نادیده گرفت و پرقدرت تر روی زبان انگلیسی
تمرکز کرد.

روش 4 : تدریس ارتباطی(Communicative Language Teaching)

هدف: اینکه زبان آموزان قادر باشند تا در مکالمات مفهوم خود را به درستی منتقل کنند و با دیگران به
درستی به زبان انگلیسی ارتباط برقرار کنند به جای اینکه فقط نکات گرامری را یاد بگیرند.
شیوه تدریس: زبان آموزان انگلیسی را از طریق فعالیت های گروهی یا دو به دو نظیر بازی ها، جلسات
discussion free و در کل ارتباط با یکدیگر یاد میگیرند و مدرس روی این پروسه نظارت دارد و ایرادات
را برطرف میکند
روش تدریس ارتباطی (CLT )که یک رویکرد برای تدریس زبان دوم یا زبان خارجی به حساب می آید، از
سال 1985 به عنوان یکی از روش های استاندارد تدریس زبان شناخته شد.

روش 5 :روش انتخاب گرایی اصولی ( Principled Election)

هدف: این روش از جمله شیوه های تدریس مدرن بوده و در آن شیوه تدریس متناسب با زمینه کاری و
نیاز زبان آموز انتخاب میشود و نه برعکس. به گونه ای که بیشترین جذابیت را برای او داشته باشد.
همچنین ایجاد انگیزه و اشتیاق در زبان آموزان که بتوانند خودشان به صورت مستقل فرآیند یادگیری را
ادامه دهند و همواره در حال یادگیری باشند.


شیوه تدریس: یک مدرس مدرن و آگاه از متدها و رویکردهای متفاوتی به هنگام تدریس زبان استفاده
میکند و تنها به یک روش به عنوان بهترین شیوه تدریس اکتفا نمیکند. در واقع از کلیه روش هایی که از
اولین روز تدریس زبان در دنیا وجود داشته الهام میگیرد و با توجه به اهداف، سبک یادگیری و پیش زمینه
خاص هر زبان آموز مناسب ترین روش را برای او انتخاب کرده و بکار می برد.


به عنوان مثال اگر هدف افزایش دقت زبان آموزان باشد تا هر چیزی که میگویند با گرامر و تلفظ درست
همراه باشد، مدرس موظف است تا هر موقع اشتباهی از جانب زبان آموز صورت گرفت، فورا آن را
اصالح کند ولی اگر هدف این باشد که زبان آموزان با اعتماد به نفس بالا و روان صحبت کنند، مدرس باید
پس از تمام شدن تمرین ایرادات زبان آموز را گوشزد کند.

در این روش مدرس موظف است تا این موارد را پیاده کند:


در این متد زبان آموز نباید توقع داشته باشد که هر آنچه که نیاز دارد یاد بگیرد را مدرس حاضر و آماده در
اختیارش قرار دهد، بلکه باید مسئولیت یادگیری مستقل را قبول کرده و خودش در این راه تلاش کند.
یک مربی زبان حرفه ای و باتجربه همواره به روش انتخاب گرایی اصولی (Election Principled)
متوسل می شود.

شیوه تدریس در دوره های آموزشی ویتاک نیز همین است. ما در این شیوه تلاش کرده
ایم تا از هر روش نکات مثبت آن را بیرون بکشیم و به کار ببریم و مشابه همان زمانی که زبان مادری
خود را فرا گرفته اید زبان انگلیسی را نیز یاد بگیرید. این شیوه کاملا جدید و شخصی سازی شده است.
شما هم از مزایای یادگیری در کالس های زبان برخوردار خواهید شد (چرا که همیشه یک نفر برای تعیین
تکالیف و اصلاح اشتباهات وجود دارد) و هم از مزایای یادگیری در خانه و کلاس های آنلاین.

3 مرحله مهم تدریس زبان انگلیسی


مرحله اول – تهیه Plan Lesson : اولین قدم برای تدریس زبان انگلیسی، آماده کردن یک Lesson
Plan از قبل است. برای این کار الزم است تا مواردی از قبیل تعداد زبان آموزان، مدت زمان آموزش و
منابع آموزشی که بایستی تدریس شوند را در نظر بگیرید و با توجه به آنها برای کلاالس خود آماده شوید.


هر چه Plan Lesson کاملتر و با جزئیات بیشتری نوشته شود، شما به عنوان مدرس در کلاس استرس
کمتری خواهید داشت. معلم ها قبل از شروع دوره باید از خودشان بپرسند که چرا و به چه دلیل زبان
آموزها میخواهند زبان یاد بگیرند؟؟ این سوال باعث میشود تا برنامه های درسی مناسبی برای کالس
طراحی شود.


مرحله دوم – Prepare : در این بخش نیز باید شیوه Up Warm و Presentation به همراه
Activities Production از قبل مشخص شود. در اینجا باید ببینید با این زبان آموزان تا کجا میتوانید
جلو بروید و چه تمرینها، فعالیتها و اهداف آموزشی را برایشان تعیین کنید. کلید تدریس موثر و بدون
نگرانی در مشخص کردن موارد ذکر شده میباشد.
مرحله سوم – Practice : پس از برنامه ریزی و آماده شدن(Plan و Prepare ،)در این مرحله باید
برای هر یک از مراحل تدریس زمان تعیین کنید و مراقب باشید که دقیقا طبق همان زمانها پیش بروید.
در این صورت از بابت کم یا زیاد آوردن وقت مشکلی نخواهید داشت.

نکات تکمیلی تدریس زبان

بلندپرواز باشید و در صورت امکان اطلاعاتی فراتر از آنچه قرار است تدریس شود به زبان آموزان
ارائه کنید. اهداف آموزشی باید هم واقع بینانه باشند و هم بلندپروازانه. همیشه هدف را روی بالاترین
سطحی که میتوانید بگذارید تا جایی که انگیزه و امید زبان آموزان حفظ شده و این کار به سرخوردگی
آنها منجر نشود.


زبان آموزان در هر رده سنی که باشند(بزرگسال، نوجوان یا کودک)، برای یادگیری بهتر زبان
انگلیسی به انگیزه نیاز دارند. نوع و روش انگیزه بخشیدن به زبان آموزان هم به سن، فرهنگ، عالقه
ها و اهداف آنها از یادگیری زبان انگلیسی بستگی دارد. برای مثال زبان آموزان کودک به بازی کردن نیاز
دارند و برنده شدن و جایزه گرفتن در یک بازی چیزی است که آنها را به سمت یادگیری بهتر هدایت
میکند؛ کاری که لزوما در یک کالس بزرگسال جواب نمیدهد.


کلاس های شما هرچه سرگرم کنندهتر و چالش برانگیزتر باشند زبان آموزان را بیشتر با درس و
فعالیتهای کلاسی درگیر کرده و در نتیجه شما میتوانید به بهترین شکل کلاس را مدیریت کنید. کافی
است علاقه ها، انگیزه ها و نوع یادگیری آنان را به دقت شناسایی کنید و برای مثال بدانید شاگردان شما از
نوع Kinesthetic هستند یا Analytic تا فعالیتهای کلاسی را با توجه به نوع یادگیری آنها تهیه کنید.

در تدریس زبان انگلیسی خلاق و ایده پرداز باشید.


گاهی ممکن است کلاس حالتی خشک و یکنواخت پیدا میکند. همه چیز ساده و کلیشهای شده و شاگردان هم از قبل میدانند چه اتفاقاتی قرار است سر کلاس بیفتد. کاری که در این لحظه باید انجام دهید این است که Plan Lesson را از نو طراحی کنید.
همیشه سعی کنید تا حد امکان به صورتی غیر قابل پیش بینی به تدریس زبان انگلیسی بپردازید.

از ویدیوها و عکس هایی استفاده کنید که داخل کتاب اصلی نیستند. فعالیتها را با هم جابجا کنید. برای
تدریس یک گرامر خاص، موضوع اصلی کتاب را کنار بگذارید و از راه دیگری وارد شوید. این کار هم
کلاس را برای شاگردان جذابتر کرده و هم به آنان این پیام را میرساند که با غیبت کردن چیزی بیش از
محتوای داخل کتاب درسی را از دست خواهند داد.


قوانین کلاس و انتظارات خود از زبان آموزان را برای آنها توضیح دهید. همیشه در ابتدای
ترم برای زبان آموزان کامال روشن کنید که هدف از برگزاری این ترم چیست، انتظار دارید چه تغییراتی
در شاگردان اتفاق بیفتد و چه بایدها و نبایدهایی در کالس شما وجود دارد. بسته به سطح کلاس، سن و
روحیه دانشجویان این قوانین و اهداف میتوانند متفاوت باشند.

شما ممکن است بهترین Plan Lesson ممکن و قویترین متریالهای آموزشی را در اختیار داشته باشید. اما تا وقتی که شاگردان شما ندانند که کجا هستند، به کجا میخواهند برسند و مهارتهای زبانی آنها در انتهای ترم باید در چه سطحی باشند یادگیری خوب و موثری اتفاق نخواهد افتاد.